Chwasty od Kuchni

Czarny Bez jeszcze do XIX wieku był owiany złą sławą i kojarzony był ze śmiercią albo nas do tej śmierci przygotowywał, podczas pochówku. Czarny Bez to zdecydowany hit lata a jego potencjał można wykorzystać na wiele sposobów. Ma wiele do zaoferowania od początku lata aż po wczesną jesień.

Co ciekawe, na surowo jest trujący (jeśli chodzi o owoce i kwiaty), ale po poddaniu obróbce (mrożenie, pieczenie, gotowanie, fermentowanie) trujące właściwości traci. Jeśli chodzi o kwiaty, jestem przekonany, że jeśli skruszycie 10 małych kwiatuszków na deser, albo do sałatki nic wam się nie stanie. Ale ostrzegam, tylko w bardzo małych ilościach.

Bez czarny / Sambucus nigra
rodzina – biżmaczkowate (Adoxaceae)
nazwy potoczne – bez biały, bez aptekarski, bez lekarski, bzowina, hyćka

informacje:
– kwiaty umieszczone na baldachach, koloru białego
– młode drzewko jest zielone, z czasem nabiera koloru szarego, dorosłe drzewo ma w środku rdzeń który jest gąbczasty i lekki
– kwitnie od czerwca do lipca
– w sierpniu do końca października wytwarzają owoce o ciemno – bordowym kolorze

skład:
– liście, łodygi, kwiaty, owoce bzu na surowo są trujące, zawierają glikozydy cyjanogenne (sambunigryna i sambcyna)
– kwiaty na surowo w małych ilościach nie szkodzą zdrowiu, najlepiej użyć do dekoracji
– jeśli podgotujemy, wysuszymy bądź poddamy innej obróbce termicznej owoce bądź kwiaty, pozbędziemy się trucizny
– są bogatym źródłem – flawonoidów, fenolokwasów, triterpenów, steroli
– ponadto produkty bogate w kwiaty czarnego bzu działają wykrztuśnie, przeciwzapalnie, regulują stężenie glukozy oraz obniża stężenie cholesterolu we krwi

do wykorzystania:
– kwiaty
– owoce czarnego bzu
– niedojrzałe zielone owoce

w kuchni:
kwiaty
– szapana z białym bzem, kombuche, lemoniadę, tepache, nalewkę
– olej aromatyzowany kwiatami bzu
– zapiklować, zamarynować w syropie słodkim
– sorbet
– kwiaty, niedojrzałe zielone owoce, dojrzałe owoce bzu czarnego – te elementy możesz wykorzystać

owoce
– dżem, konfiturę
– zapiklować w słonej zalewie (zielone)
– sos Pontack
– wino
– nalewkę

ciekawostki:
– czarny bez w wielu kulturach kojarzony był ze śmiercią, pochówkiem zmarłych, zabobonami które jedno z nich mówiło, że jeśli będzie palić się drewnem z bzu czarnego, przyniesie to na domowników groźne choroby
– dla fanów Harrego Pottera, Czarna Różdżka z Insygniów Śmierci zrobiona była z gałązki czarnego bzu
– często mylony z Lilakiem, a są to zupełnie inne rodziny gatunkowe